☰
काठमाडौं । कुनै महत्वपूर्ण काम गर्नुपर्दा, धेरै जिम्मेवारी आउँदा वा आफूले सोचेजस्तो काम गर्न सकिँदैन कि भन्ने डर हुँदा मानिसमा आत्तिने अवस्था सिर्जना हुन सक्छ। यस्तो अवस्थामा मन अशान्त हुने, असहज महसुस हुने, ध्यान केन्द्रित गर्न कठिन हुने तथा आत्मविश्वास घटेजस्तो लाग्न सक्छ।
कामको अत्यधिक चाप, असफल हुने डर र पर्याप्त तयारीको अभावले यस्तो अवस्था अझ बढाउन सक्छ। तर केही सामान्य उपायलाई दैनिक जीवनको हिस्सा बनाएर आत्तिने अवस्थालाई कम गर्न सकिन्छ।
आत्तिने अवस्था सिर्जना हुँदा आफूले गर्न नसक्ने कुराबारे मात्र सोचिरहनुभन्दा सकारात्मक पक्षमा ध्यान केन्द्रित गर्नुहोस्। आफूले विगतमा सफलतापूर्वक पूरा गरेका काम सम्झनुहोस् र ‘म यो काम गर्न सक्छु’ भन्ने आत्मविश्वास विकास गर्ने प्रयास गर्नुहोस्।
कुनै काम सुरु गर्नुअघि वा कामकै क्रममा धेरै आत्तिएको महसुस भयो भने केही समय आफूलाई सहज बनाउने काम गर्नुहोस्। मन पर्ने संगीत सुन्ने, पुस्तक पढ्ने, हल्का नृत्य गर्ने, केही समय हिँड्ने वा आफूलाई रमाइलो लाग्ने काम गर्दा मनलाई शान्त बनाउन सहयोग पुग्न सक्छ।
काम कसरी पूरा गर्ने भन्ने स्पष्ट योजना नहुँदा पनि मानिस आत्तिन सक्छ। त्यसैले महत्वपूर्ण काम सुरु गर्नुअघि आवश्यक तयारी गर्नुहोस्। कामलाई स–साना चरणमा विभाजन गरेर व्यवस्थित रूपमा अघि बढ्दा आत्मविश्वास बढ्छ र आत्तिने अवस्था कम हुन सक्छ।
आत्तिने अवस्था बढेको समयमा केही मिनेट आफ्नो श्वासप्रश्वासमा ध्यान दिनुहोस्। बिस्तारै गहिरो श्वास लिने र आरामसँग छोड्ने अभ्यासले शरीरको तनाव कम गर्न र मनलाई शान्त बनाउन सहयोग गर्न सक्छ।
आत्तिएको महसुस हुँदा केही समय उठेर शरीरलाई हल्का तन्काउनुहोस्। हात, काँध, घाँटी तथा खुट्टाको सामान्य स्ट्रेचिङले शरीरलाई सहज बनाउन र तनावको अनुभूति कम गर्न सहयोग गर्न सक्छ।
महत्वपूर्ण काम वा चुनौतीपूर्ण परिस्थितिमा केही मात्रामा आत्तिनु स्वाभाविक हुन सक्छ। तर यस्तो अवस्था बारम्बार हुने, अत्यधिक बढ्ने वा दैनिक कामकाजमै असर पार्ने भए त्यसलाई बेवास्ता गर्नु हुँदैन।
आफ्नो कामको पूर्वतयारी गर्ने, सकारात्मक सोच राख्ने, केही समय आराम गर्ने, श्वासप्रश्वासमा ध्यान दिने र शरीरलाई सक्रिय राख्ने बानीले आत्तिने अवस्थालाई व्यवस्थापन गर्न सहयोग पुर्याउन सक्छ।
आत्तिने अवस्था आउँदैमा आफू कमजोर भएको नठान्नुहोस्। त्यसलाई बुझेर सही तरिकाले सामना गर्ने प्रयास नै महत्वपूर्ण हुन्छ।
