हिन्दू धर्ममा भगवान् श्रीकृष्णलाई मयुरको प्वाँख अत्यन्त प्रिय मानिन्छ। श्रीकृष्णको शिरमा सजिएको मयुरको प्वाँख केवल सौन्दर्यको प्रतीक मात्र नभई प्रेम, पवित्रता, प्रकृतिप्रतिको सम्मान र आध्यात्मिक चेतनाको पनि प्रतीक हो।

पौराणिक मान्यताअनुसार श्रीकृष्णले बाँसुरी बजाउँदा त्यसको मधुर धुन सुनेर मयुरहरू आनन्दित भई नाच्ने गर्थे। नृत्य समाप्त भएपछि मयुरले प्रेम र श्रद्धापूर्वक आफ्नो प्वाँख श्रीकृष्णलाई अर्पण गरेको कथन पाइन्छ। मयुरको यही निस्वार्थ प्रेमबाट प्रसन्न भई श्रीकृष्णले त्यस प्वाँखलाई आफ्नो शिरमा धारण गर्नुभएको विश्वास गरिन्छ।

मयुरको प्वाँखलाई पवित्रता, सकारात्मक ऊर्जा र सौभाग्यको प्रतीकका रूपमा पनि लिइन्छ। त्यसैले श्रीकृष्णको पूजा–आराधना गर्दा मयुरको प्वाँख चढाउने परम्परा रहिआएको छ। भक्तजनहरूले यसलाई भगवान्प्रतिको प्रेम, श्रद्धा र समर्पण व्यक्त गर्ने माध्यमका रूपमा प्रयोग गर्छन्।

यसरी, श्रीकृष्णलाई मयुरको प्वाँख चढाउनु केवल धार्मिक परम्परा मात्र नभई प्रेम, प्रकृतिप्रतिको सम्मान, निस्वार्थ समर्पण र आध्यात्मिक विश्वासको प्रतीक पनि हो। श्रीकृष्णको मुकुटमा सधैँ सजिएको मयुरको प्वाँखले आज पनि उहाँको प्रेममय र मनमोहक स्वरूपलाई थप आकर्षक बनाइरहेको छ।