• फाल्गुन २३ २०८२, शनिबार

शरीरमा युरिक एसिड बढ्ने कारण, लक्षण र रोकथामका उपाय

असार ३१ २०८२, मंगलवार

युरिक एसिडको मात्रा बढ्दा वाथरोगको एक प्रकार बन्न सक्छ, जसलाई गठिया (गाउट) भनिन्छ ।
युरिक एसिड र वाथको सम्बन्ध :
शरीरमा युरिक एसिड भन्ने रसायन सामान्य रूपमा बनिरहन्छ । जब यसको मात्रा धेरै हुन्छ, तब यो रगतमा घुल्न नसकी जोर्नीहरूमा ससाना क्रिस्टल (सिसाको टुक्राजस्तो) को रूपमा जम्न थाल्छ । यी क्रिस्टलहरूले जोर्नीमा चिलाउने, पोल्ने, सुजन र तीव्र दुखाइ ल्याउँछन् । यही अवस्थालाई गठिया भनिन्छ ।
गठियाका लक्षणहरू :
खुट्टाको औंलाको जोर्नी (विशेष गरी औंलाको आधार भाग) एक्कासी दुख्ने । रातारात सुन्निनु र पोल्नु ।
कुनै–कुनै समयमा घुँडा, कुहिना, औंलाको जोर्नीमा असर देखिनु । दुखाइ यति चर्को हुन्छ कि चप्पल लगाउन पनि गाह्रो हुन्छ ।
युरिक एसिड किन बढ्छ ?
बढी मासु (विशेष गरी रेड मिट), माछा, बंगुरको मासु, मदिरा (विशेष गरी बियर),
बीउ भएका गेडागुडी (रातो चना, मटर, मसुरो आदि), खानाले, कम पानी पिउनाले ।
मधुमेह, मोटोपन र उच्च रक्तचापका कारणले, कसैकसैमा यो अनुवांशिक पनि हुन्छ ।
नियन्त्रण कसरी गर्ने ?
युरिक एसिड टेस्ट गराउने (रगतबाट), धेरै पानी पिउने, मासु, बियर, गेडागुडी कम गर्ने, नियमित व्यायाम गर्ने, Allopurinol, Febuxostat जस्ता औषधि चिकित्सकको सल्लाहमा खाने, घरेलु उपायहरू लसुन, मेथी, अजवाइन, अलैची, ताजा फलफूल खाने ।
निष्कर्ष :
हो, युरिक एसिडको मात्रा बढ्दा गठिया नामको वाथ रोग हुन्छ । यो बेला–बेला दुख्ने, सुन्निने र रातारात थलिने खालको वाथ हो ।
युरिक एसिड घटाउने खानाको सूची
के खाने के नखाने :

युरिक एसिडको मात्रा घटाउनका लागि के खाने र के नखाने भन्ने कुरा धेरै महत्वपूर्ण हुन्छ ।
खान मिल्ने चीजहरू (युरिक एसिड घटाउन सहयोग गर्ने),
खानाको विवरण :
पानीदिनमा कम्तीमा ३–४ लिटर पिउने । दुध र दुधजन्य पदार्थहरू लो–फ्याट दूध, दही (थोरै मात्रामा)
फलफूलमा स्याउ, केरा, अम्बा, तरबूजा, नासपाती खाने । तरकारीहरूमा लौका, परवल, सिमी, काँक्रो, पालुंगो, भान्टा खाने । अनाज ओटा चामल, गहुँ, मकै, जौं, चना, मुग, भटमास (थोरै मात्रामा) भिजाएर पकाएर खानु राम्रो
अदरक, लसुन, हल्दी (सूजन कम गर्छ) । जरा जडिबुटी चियामा तुलसी चियाले शरीरबाट युरिक एसिड बाहिर निकाल्न सहयोग गर्छ । नखानुपर्ने चीजहरू (युरिक एसिड बढाउने) :
खाना कुन नखाने ?
रातो मासु (बंगुर, बाख्राको मासु) उच्च पूरिन तत्वले युरिक एसिड बढाउँछ । माछा, सुकुटी, कलेजी, भुँडी धेरै पूरिन हुने जनावरजन्य वस्तु । बियर, मदिरा युरिक एसिड बढाउने मुख्य कारक हुन् । ड्राइ फ्रुट (बदाम, काजु, किसमिस) थोरै मात्र खानु उपयुक्त हुनेछ । पालुङ्गो, भेण्डी, फर्सीको बोक्रा (अति प्रयोग नगर्नु) केहीमा पूरिनको मात्रा मध्यम हुन्छ
छाना, यकृत, बोसोयुक्त मासुले युरिक एसिड बढी उत्पादन गराउँछ । चिनी, मिठाइ, बेकरी पदार्थले वजन बढाउँछ, अप्रत्यक्ष रूपमा असर गर्छ ।

अभ्यास गर्नु पर्ने दैनिक बानी :
बिहान खाली पेट तातो पानी खाने । दैनिक हल्का व्यायाम (३० मिनेट), तनाव कम गर्नु,  तातो पानीमा मेथी, लसुनको प्रयोग । कहिलेकाहीं करेला वा धनियाँ पानी पिउनु (डिटक्सको रूपमा) ।